Projenin başlangıcından bu yana 20 yıl geçti.
Önemli badireler atlatıldı, tüm zorluklarla kıyasıya mücadele edildi ama “Azmin Zaferi” diyebileceğimiz bir başarıyla, Temel Başlangıç ve Hafif Taarruz Uçağı HÜRKUŞ’lardan ilk ikisi Türk Hava Kuvvetlerine teslim edildi ve HÜRKUŞ ilk kez Hava Kuvvetleri envanterine girmiş oldu.
HÜRKUŞ-II’lerin teslimatı dolayısıyla Ankara Kahramankazan’daki TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii) tesislerinde tören düzenlendi.
Törene, Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün ve Türk Hava Kuvvetleri Komutanı Hava Orgeneral Rafet Dalkıran da katıldı.
Törende ilk konuşmayı TUSAŞ Genel Müdürü Dr. Mehmet Demiroğlu yaptı.
Demiroğlu, Vecihi Hürkuş’un, “Başkalarının kanatlarıyla uçmaya çalışanlar, HÜRKUŞ olamazlar” şiarıyla çıktıkları bu yolda, başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere dost ve müttefiklere kanat olabilme kabiliyet ve kapasitesine ulaşmanın tesadüf olmadığını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Tam bağımsız savunma sanayi” vizyonu, Savunma Sanayii Başkanlığının kararlı desteği ve paydaşların katkıları ve Türk mühendisinin gücüyle bu binlere geldiklerini ifade eden Dr. Mehmet Demiroğlu, şöyle devam etti:
“Bugün teslimatını gerçekleştirdiğimiz HÜRKUŞ’umuz yalnızca kendi sınıfında başarılı bir hikâye yazmakla kalmadı. Aynı zamanda sabit kanat yolculuğumuzda bir kilometre taşı oldu. HÜRKUŞ’tan HÜRJET’e, HÜRJET’ten Kaan’a, Kaan’dan daha ilerilere varacak olan bu serüvenle elde edilen mühendislik bilgi ve birikimleri bugün ülkemizi dört ülkeden biri hâline getirdi. HÜRKUŞ, ilk uçuşundan bu zamana elde ettiği başarılara bugün bir yenisini daha ekliyor. Çok yakın tarihte aldığımız askeri tip sertifikasıyla yeni bir yetkinlik kazanan HÜRKUŞ’umuzu envanterimize kazandırıyoruz. Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza yapılan bu ilk teslimat vatanımıza, milletimize, Türk Silahlı Kuvvetlerimize özellikle de Hava Kuvvetlerimize hayırlı olsun.”
Daha sonra kürsüye çıkan Türk Hava Kuvvetleri Komutanı Hava Orgeneral Rafet Dalkıran ise Hava Kuvvetleri’nin kuruluş yıllarında ortaya konan “Millî Havacılık İdeali”nden bu yıllara uzanan süreçte Türkiye’nin önemli bilgi, tecrübe ve teknoloji birikimi kazandığını söyledi.
Bugün bu birikiminin devletin güçlü iradesi, mühendislerin bilgisi, teknisyenlerin emeği ve işçilerin alın teriyle gökyüzünde hayat bulduğunu ifade eden Hava Orgeneral Rafet Dalkıran, şunları kaydetti:
“HÜRKUŞ, Türk Hava Kuvvetlerinin pilotaj eğitiminde önemli bir görev üstlenecektir. Modern aviyonik sistemleri, yüksek performansı ve manevra kabiliyetiyle pilot adaylarımızın uçuş becerilerini geliştirmelerine, çağdaş eğitim ihtiyaçlarına uygun bir altyapı içerisinde yetiştirmelerine büyük katkı sağlayacaktır. Daha da önemlisi, HÜRJET ve KAAN başta olmak üzere yakın gelecekte envanterimize girecek yerli ve millî uçaklarımıza entegre olarak eğitim ve harekât süreçlerine önemli bir temel oluşturacaktır. Dolayısıyla HÜRKUŞ, yalnızca bugünün ihtiyacına cevap veren bir platform değil, Türk Hava Kuvvetlerinin geleceğine uzanan güçlü bir vizyonun da parçasıdır. Bu vesileyle başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere Türk Havacılığının gelişmesine öncülük eden ve bu uğurda hayatlarını kaybeden tüm büyüklerimizi rahmet ve minnetle yadediyorum. Uçağımıza adını veren, havacılık tarihimizin öncü pilot ve mühendisi Vecihi Hürkuş’u da saygı ve rahmetle anıyorum. Başta Savunma Sanayi Başkanlığımız ve TUSAŞ’ın değerli yöneticileri olmak üzere HÜRKUŞ’un tasarımından üretimine, testlerinden teslim aşamasına kadar emeği geçen herkese şahsım ve Türk Hava Kuvvetleri adına Teşekkür ediyorum. Teslim alacağımız HÜRKUŞ uçaklarımızın ülkemize, asil milletimize ve Türk Silahlı Kuvvetlerimize hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum.”
Protokol gereği kürsüye en son Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün çıktı.
Türk havacılığı için tarihî bir gün yaşandığının altını çizen Görgün, yeni nesil ilk iki HÜRKUŞ uçağını Hava Kuvvetlerine teslim ettiklerini belirterek, “Türkiye ilk kez, kendi insanlı uçağını kendi pilotuna emanet ediyor.” dedi.
Prof. Dr. Haluk Görgün, şunları söyledi:
“HÜRKUŞ’un Kokpitine Hem Savunma Sanayii Başkanı Hem de Bir Mühendis Olarak Oturdum”
“Vecihi Hürkuş’un aziz hatırasını onun adını taşıyan uçağı kahraman Hava Kuvvetlerimizin hizmetine sunarak yaşatıyoruz. Bu milletin evlatlarının emeği olan HÜRKUŞ’larımızla, Gök Vatan’ı koruyacak pilotlarımızı yetiştireceğiz. Teslimat öncesindeki son test uçuşunu da yaklaşık iki hafta önce Hava Kuvvetleri Komutanımızla birlikte gerçekleştirmiştik. Kendi mühendislerimizin tasarladığı ve ürettiği bir uçakla havalandığımızda yılların emeğinin neye dönüştüğünü o kokpitte çok daha derinden hissetmiştik. Ben o gün HÜRKUŞ’un kokpitine hem Savunma Sanayii Başkanı olarak hem de bir mühendis olarak oturdum. Mukavemeti koruyup ağırlığı azaltmanın ve güç-ağırlık oranını yükseltmenin uçuş performansına nasıl yansıdığını bizzat gördüm. İndiğimizde, komutanımızla adeta çocuklar gibi şendik. Projeye emek veren arkadaşlarımızı bir kez daha yürekten kutluyorum. Uçuş esnasında, yakında aynı kokpite oturacak genç pilot kardeşlerimizi de düşündüm. Burada öğrendiklerini yarın en zorlu görevlerde kullanacaklar diye değerlendiriyorum.”
“Sınıfında Dünyanın En İyisini Yaptık”
“Ortaya koyulan işe bakarak büyük bir güvenle söylüyorum ki kendi sınıfında dünyanın en iyisini yaptık. Mühendislik zanaatını, tasarım sanatıyla buluşturduk. HÜRKUŞ’un kokpit ve aviyonik mimarisini diğer hava platformlarımız ile bir bütünlük içinde tasarladık. Pilotlarımız HÜRJET ve KAAN’a geçtiklerinde tamamen yabancı bir mimari yerine, alıştıkları mimarinin gelişmiş versiyonlarını görecekler.”
“İşe Başladığımızda Mühendislerimizin Yaş Ortalaması 28’di”
“Şu hususun altını özellikle çizmek istiyorum: İşe başladığımızda HÜRKUŞ projesinde görev alan mühendislerimizin yaş ortalaması 28’di. Bu genç ekip HÜRKUŞ’la birlikte Türkiye’nin insanlı hava platformları için önemli bir mühendislik birikimi oluşturdu.”
“HÜRKUŞ Bize Sadece Bir Uçak Kazandırmadı”
“HÜRKUŞ’ta kazandığımız tasarım, geliştirme, test ve entegrasyon tecrübesini HÜRJET ve KAAN’a taşıyoruz. Yani HÜRKUŞ projesi bize yalnızca bir uçak kazandırmadı; daha büyük hedeflerin altından kalkabilecek bir mühendislik kabiliyeti de kazandırdı. Bir uçağı tasarlamak ve üretmek kadar, ortaya koyduğunuz tasarımın emniyetini ve performansını kendi kabiliyetlerinizle doğrulayabilmek de önemli. HÜRKUŞ’un geliştirme sürecinde; yer, laboratuvar ve sistem entegrasyon çalışmaları kapsamında yaklaşık 23 bin saatlik test faaliyeti gerçekleştirdik. Bu sürecin sonunda, 9 Eylül’de HÜRKUŞ’umuza uluslararası standartlarda askerî tip sertifikasyonu verdik. Böylece tasarlayan ve üreten olmanın yanında, kendi uçağını test eden ve sertifikasyonlandıran bir yetkinliğe ulaştık.”
“HÜRKUŞ Çok Yönlü Bir Uçak ve Uluslararası Pazarda Benzersiz Bir Seçenek!”
“HÜRKUŞ temel eğitim kabiliyetlerinin yanında hafif taarruz ve yakın hava desteği görevlerini de icra edebilecek bir platformdur. Böylece aynı uçak ailesiyle hem pilot yetiştirebiliyor hem de farklı harekât ihtiyaçlarına cevap verebiliyor olduk. Bu çok yönlülük HÜRKUŞ’u uluslararası pazarda da benzersiz bir seçenek hâline getiriyor. Bugün dünyanın farklı coğrafyalarından pek çok ülke, uçağımızla ilgileniyor. Temel eğitim uçağı pazarında yüzlerce uçağı kapsayan bir ihtiyaç olduğunu biliyoruz. Allah’ın izniyle; kendi ihtiyacımızı karşılarken, dünya pazarında da ana oyunculardan birisi olacağımızı şimdiden söyleyebilirim. Savunmamız için taşıdığı değerin yanında, ticari bakımdan da sürdürülebilir bir projeye imza attığımızı ifade etmeye çalışıyorum. Çok yakında HÜRKUŞ’un ihracat haberlerini sizlerle paylaşmaya başlayacağımızı da ifade etmek isterim.”
“Kurduğumuz Hatlarda Hem Hava Kuvvetlerimiz Hem de Dost ve Müttefik Ülkeler İçin Eş Zamanlı Üretim Yapacağız”
“Elbette işimiz kendi sınıfında dünyanın en iyi uçağını yapmakla bitmiyor. Kendi kuvvetlerimizin ihtiyacını karşılarken, yurt dışı tedarik taleplerini de zamanında teslim edecek şekilde üretebilmek gerekiyor. Bunu başarmak için Başkanlığımız, TUSAŞ ve alt yüklenicilerimiz, hep birlikte üretim ve entegrasyon süreçlerini optimize ettik. TUSAŞ’ın ana yükleniciliğinde ASELSAN, HAVELSAN, TASECS, KAREL, ANDAR, TAAC, Fotoniks, Volt Teknoloji, Volo, UDEA ve diğer alt yüklenicilerimiz, kendi alanlarındaki birikimlerini bu uçağa taşıdılar. Her birinin yaptığı iş bir diğerinin emeğini tamamlamakta. Bu uyum, üretimin aksamadan devam etmesini sağlıyor. Kullanıcılarımız, HÜRKUŞ’un bakım ve idamesinde de aynı firmaların bilgi ve tecrübesinden yararlanmaya devam edecek. Kurduğumuz hatlarda; hem Hava Kuvvetlerimiz hem de dost ve müttefik ülkeler için eş zamanlı olarak üretimler gerçekleştireceğiz.”
“Uçağı Yapanla Mühimmatı Yapan Aynı Olunca”
“Alacağımız her yeni sipariş, paydaş firmalarımızın yeni
pazarlara erişimi anlamına gelmekte. HÜRKUŞ’u seçen bir ülkeye, uçağımızla birlikte üzerinde görev yapan millî sistemleri de sunmuş olacağız. Böylece her ihracat, savunma sanayiimizin daha geniş bir kesimine kazanç olarak dönecek. Bugün HÜRKUŞ’u %80’lere yaklaşan bir yerlilik oranıyla üretiyoruz. Uçağımızın alt sistemlerinin ve yazılımlarının yerli olması, millî mühimmatlarımızın entegrasyonunu da kolaylaştırmakta. Uçağı yapanla mühimmatı yapan birlikte çalışınca, her iki ürünün kabiliyeti ve pazardaki gücü de doğal olarak artmakta.”
“İnşallah 2027 Yılında HÜRKUŞ Filolarını Göreceğiz”
“Bugün teslim ettiğimiz iki uçağı, planlanan takvim
çerçevesinde yenileri izleyecek. 15 uçakla başlayan tedarik programımızı, 40 ilave uçakla toplam 55 adede çıkardık. İnşallah 2027 yılında Türk Hava Kuvvetlerinde HÜRKUŞ filolarını göreceğiz. 2028 yılı sonuna kadar da 55 uçağın tamamını Hava Kuvvetlerimizin envanterine kazandırmayı hedefliyoruz. Bugün HÜRKUŞ’u teslim eden Türkiye, farklı sınıflardaki uçakları ve İHA’ları, kara ve deniz araçlarını, mühimmatları ve elektronik harp sistemlerini özgün tasarımlarla geliştirebilen, seri üretime sokabilen dünyanın sayılı ülkelerinden biri. Kendi aklımızla tasarlıyor, kendi sanayimizle üretiyor, dünyaya sunuyoruz. İşte gerçek güç budur.”
“Gök Vatan’da Her Millî Platformda Cumhurbaşkanı’nın İmzası Var”
“Hiç şüphesiz bu büyük dönüşümün mimarı, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’dır. Gök Vatan’da bağımsızlık rüzgârının gücüyle yükselen her millî platformumuzda kendilerinin imzası var. Bu gücün karşılığını bugün HÜRKUŞ’ta görmekteyiz. HÜRKUŞ’ta yetişen, HÜRJET’te ustalaşan pilotlarımız, KAAN’la Gök Vatan’ımızı koruyacak.”
“Önümüzdeki Süreçte HURKUŞ’ların yanı Sıra Farklı Sistemleri Envanterimize Kazandıracağız”
“Ekosistemimiz birçok projede seri üretim ve hızlı teslimat dönemine girmiştir. Önümüzdeki süreçte HÜRKUŞ’ların yanı sıra; hava, kara, deniz platformlarını, Çelikkubbe bileşenlerini ve füze sistemlerini hızla envanterimize kazandıracağız. Bir taraftan da diğer projelerde Ar-Ge ve Ür-Ge faaliyetlerimizi aralıksız sürdüreceğiz. Bizlere açtığı ufuk ve verdiği destek için Sayın Cumhurbaşkanımıza bir kez daha şükranlarımı arz ediyor; Millî Savunma Bakanlığımıza ve Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza teşekkür ediyorum. Savunma Sanayii Başkanlığımızdaki çalışma arkadaşlarımı, TUSAŞ’ımızın çalışanlarını ve projeye katkı veren bütün firmalarımızı gönülden tebrik ediyorum.”
“Bu Gururu Ailenizle Paylaşın”
“Kıymetli çalışma arkadaşlarım, Bugün evinize döndüğünüzde bu gururu ailenizle, çocuklarınızla lütfen paylaşın. Onlar da yıllar sonra bir HÜRKUŞ gördüklerinde sizin emeğinizi hatırlasınlar. HÜRKUŞ her havalandığında başınızı kaldırıp gururla bakın; o kanatlarda sizlerin emeği var. HÜRKUŞ’umuzun yolu açık, uçuşları emniyetli olsun. Milletimize ve Hava Kuvvetlerimize hayırlı olmasını diliyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum.”
Konuşmaların ardından Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, HÜRKUŞ Teslimat Belgesi’ni Hava Kuvvetleri Komutanı Hava Orgeneral Rafet Dalkıran’a verdi.
TUSAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Cihad Vardan, Türk Hava Kuvvetleri Komutanı Hava Orgeneral Rafet Dalkıran’a HÜRKUŞ maketi hediye etti.
Günün anısına fotoğraf çektirilmesinin ardından iki HÜRKUŞ uçağının uçuş gösterisi izlendi.
HÜRKUŞ’ta ve TUSAŞ’ın diğer çalışmalarında emeği olan personel ve davetliler, hatıra kartonuna imzalarını attı ve HÜRKUŞ’ların önünde hatıra fotoğrafı çektirdi.
